Қазақстандағы контрафактілікпен күрестің тиімділігі: әділет департаменттері мен экономикалық тергеу басқармаларының рөлі

16-07-2025

Қазақстандағы контрафактілікпен күрес зияткерлік меншікті қорғау және адал бәсекелестікті қамтамасыз ету саласындағы мемлекеттің негізгі міндеттерінің бірі болып табылады. Бұл процессте контрафактілік өнімді анықтау, жолын кесу және жазалауды қамтамасыз ету бойынша кешенді шараларды жүзеге асыратын Әділет департаменттері мен Экономикалық тергеу басқармалары маңызды рөл атқарады.

Әділет департаменттерінің рөлі

Қазақстанның Әділет департаменттері авторлық құқық иелерінің құқықтарын қорғау және зияткерлік меншік туралы заңдардың сақталуын бақылау функцияларын жүзеге асырады. Олардың контрафактілікпен күрестегі негізгі міндеттеріне мыналар жатады:

  • Авторлық құқық иелерінен тауар белгісі құқықтарының бұзылуына қатысты шағымдарды қабылдау және қарау.
  • Тіркелген тауар таңбаларының заңсыз пайдаланылуына тексеру жүргізу.
  • Әділет органдарымен өзара іс-қимыл және зияткерлік меншікті қорғау бойынша ұстанымды дайындау.
  • Кәсіпкерлер мен тұрғындар арасында контрафактілік өнімді пайдаланудың салдары және құқықтардың бұзылуы туралы ақпараттық-ағарту жұмыстары.

Әкімшілік салада әділет басқармалары кең өкілеттіктерге ие және олардың ықпалы заңсыз әрекеттерді іс жүзінде жолын кесуге де таралады.

Экономикалық тергеу бөлімдерінің рөлі

Экономикалық тергеу департаменттері Қазақстан Республикасы Қаржы мониторингі агенттігінің құрамына кіреді және экономикалық қылмыстарды, оның ішінде бөтен тауар белгілерін заңсыз пайдалануды, егер мұндай әрекетте қылмыстық құқық бұзушылық белгілері болса, анықтауға уәкілетті. Осы бағыттағы жұмыстың негізгі бағыттары:

  • Контрафактілік тауарларды тарату желілерін анықтау бойынша жедел-іздестіру шараларын жүргізу.
  • Контрафактілік тауарларды заңсыз өндіру және айналымы фактілері бойынша қылмыстық істерді қозғау.
  • Контрафактілік тауарларды сақтайтын жерасты өндіріс орындары мен қоймаларды жою.
  • Контрафактілік тауарларды жеткізудің сұр схемаларын анықтау үшін бизнес қауымдастығымен және авторлық құқық иелерімен жұмыс істеу.

Жетістіктер мен қиындықтар

Соңғы жылдары Қазақстанда ведомствоаралық өзара іс-қимылдың, процестерді цифрландырудың және халықаралық ынтымақтастықтың ұлғаюы есебінен контрафактілікпен күрестің тиімділігі артты. Дегенмен, әлі де шешілмеген мәселелер бар:

  • Кәсіпкерлердің тауар таңбаларына құқықтарды қорғау тетіктері туралы хабардарлығының төмендігі.
  • Нарықты бақылау үшін ресурстардың шектеулілігі және зияткерлік меншік саласындағы кадрлардың жетіспеушілігі.
  • Көлеңкелі нарықтың жоғары деңгейі арзан тауарларға деген сұранысқа негізделген.
  • Контрафактілік саласындағы бұзушылықтар үшін жазаны күшейту қажет.

Қазақстандағы контрафактілікпен күреске Әділет департаменттері мен Экономикалық тергеу департаменттері зор үлес қосуда. Дегенмен, тиімділікті арттыру үшін кешенді тәсіл қажет: нарықтық бақылауды күшейту, жазалау шараларын қатайту, цифрлық мониторинг құралдарын белсенді пайдалану, халықаралық ұйымдармен және бизнес қауымдастықпен тығыз ынтымақтастық.

Көмек алу үшін бізге хабарласыңыз. Біздің мамандар құқық бұзушыларға қарсы рейдтерге қатысу, сот ісін жүргізу, зияткерлік меншік пен тауар таңбасын қорғаудың көптеген мәселелері бойынша кеңес беру арқылы танылды және жақсы беделге ие болды.